MAL REJİMİ SÖZLEŞMELERİ

 

EŞLER ARASINDAKİ MAL REJİMİ TÜRLERİ

İLE

MAL REJİMİ SÖZLEŞMELERİ

 

Bilindiği üzere Türk Medeni Kanunu “Evlenme – Boşanma Hukuku” nu düzenlediği gibi, eşler arasındaki Mal Rejimlerini de düzenlemektedir. Medeni Kanunu’na göre, eşler aralarındaki mal rejimini serbestçe seçebilir ve değiştirebilir. Ancak bu serbesti, tarafların tümüyle özgür iradelere sahip olduğu anlamına gelmemektedir.

Mal rejimi sözleşmelerinin sınırları ve koşulları kanunda emredici şekilde düzenlenmiş olduğundan, kanun hükmüne riayet etmek zaruridir.

Mevzuatımızda 4 çeşit mal rejimi bulunmaktadır. Bunlar;

·         Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi

·         Mal Ayrılığı Rejimi

·         Mal Ortaklığı Rejimi

·         Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi

Taraflar evlilik akdi ile, bu 4 rejimden birini seçebilir. Eğer taraflar kendi mal rejimini belirlemez ise evlilik tarihi itibariyle yasal mal rejimi olan “Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi” ne tabi olurlar.

Taraflar evlenme aşamasında kendi rejimini seçmese dahi, evlendikten sonra mal rejimi sözleşmesi yaparak kendi rejimlerini seçebilirler. Bu durumda taraflar evlenme tarihi ile yeni mal rejimini belirlediği tarihler arasında yasal mal rejimine tabi olurken, mal rejimi sözleşmesi sonrası yeni rejime tabi olacaklardır.   

 Mal rejimi sözleşmesi halk arasında “Evlilik Sözleşmesi” olarak adlandırılsa da bu tabir oldukça dar bir anlama gelmektedir. Zira evlilik sözleşmesi ile “Mal Ayrılığı” rejimine atıf yapılmaktadır. Oysa kanunda bu rejim dışında da başka rejimler mevcuttur.

Ülkemizde mal rejimi sözleşmesi sanılanın aksine oldukça yaygındır. Özellikle taraflardan biri borca batık bir haldeyse, diğer eşin menfaatlerinin korunması için yasal mal rejiminin değiştirilmesi önem arz etmektedir. Yine mirasçı sayısının fazla olduğu ikinci evliliklerde mal rejimi sözleşmesi eş dışında diğer mirasçıların korunması için tercih edilmektedir.

Mal Rejimi Sözleşmesi Nasıl Yapılır?

Taraflar evlenmeden önce veya sonra NOTER huzurunda düzenleme ya da onaylama şeklinde mal rejimi sözleşmesi yapabilirler.  Taraflar evlilik akdi sırasında resmi memura yazılı bildirimde bulunmak suretiyle de mal rejimini seçebilirler. Uygulamada genellikle, taraflar nikah başvurusunda bulunurken seçilen mal rejimine dair sözleşmeyi ibraz ederler. Resmi memur evlilik akdi sırasında (nikah) tarafların iradesini kontrol ederek bu rejimin evlilik kütüğüne işlenmesini sağlar.